{"id":6321,"date":"2025-05-20T15:08:45","date_gmt":"2025-05-20T13:08:45","guid":{"rendered":"https:\/\/plantvoice.farm\/?p=6321"},"modified":"2026-10-26T10:53:36","modified_gmt":"2026-10-26T09:53:36","slug":"zaraza-pomidora-jak-ja-rozpoznac-i-zwalczyc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/zaraza-pomidora-jak-ja-rozpoznac-i-zwalczyc\/","title":{"rendered":"Zaraza pomidora: jak j\u0105 rozpozna\u0107 i zwalczy\u0107"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaraz\u0119 pomidora \u2014 czyli zaraz\u0119 ziemniaka na pomidorach \u2014 rozpoznaje si\u0119 po dw\u00f3ch rzeczach naraz: <strong>br\u0105zowych plamach o t\u0142ustym, jakby zamoczonym wygl\u0105dzie<\/strong> na wierzchu li\u015bcia i <strong>delikatnym bia\u0142oszarym nalocie od spodu<\/strong>, dok\u0142adnie pod plam\u0105. Je\u015bli s\u0105 obie, to <em>Phytophthora infestans<\/em>, a nie inna choroba. I dzia\u0142a si\u0119 dzisiaj, nie w weekend: przy wilgotnych nocach i temperaturze 15-20 stopni zdrowa ro\u015blina przepada w cztery dni.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak j\u0105 rozpozna\u0107 w trzydzie\u015bci sekund<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Patrz w tej kolejno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li><strong>Wierzch li\u015bcia.<\/strong> Nieregularne plamy, br\u0105zowe albo ciemnozielone, wygl\u0105daj\u0105ce na mokre lub nat\u0142uszczone, rosn\u0105ce od brzegu do \u015brodka. Nie s\u0105 okr\u0105g\u0142e i nie maj\u0105 pier\u015bcieni.<\/li><li><strong>Sp\u00f3d li\u015bcia, pod \u015bwiat\u0142o.<\/strong> Delikatny bia\u0142oszary nalot na granicy plamy. To zarodnikowanie \u2014 i to jest dow\u00f3d.<\/li><li><strong>\u0141odyga.<\/strong> Br\u0105zowe, wyd\u0142u\u017cone plamy, kt\u00f3re j\u0105 obejmuj\u0105. Kiedy tam dotr\u0105, wszystko powy\u017cej jest stracone.<\/li><li><strong>Owoc.<\/strong> Br\u0105zowe, twarde, nieregularne, zapadni\u0119te pola z pofalowan\u0105 sk\u00f3rk\u0105. Pomidor nie gnije mi\u0119kko: twardnieje.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tempo jest cz\u0119\u015bci\u0105 rozpoznania. Zaraza posuwa si\u0119 w dniach, nie w tygodniach. Je\u015bli ro\u015blina w tydzie\u0144 przesz\u0142a ze zdrowej w p\u00f3\u0142 br\u0105zow\u0105, ju\u017c wiesz, co to jest.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nie pomyl jej: trzy choroby, kt\u00f3re wygl\u0105daj\u0105 podobnie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tu przepada po\u0142owa zabieg\u00f3w, bo stosuje si\u0119 nie to, co trzeba.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th><\/th><th>Co widzisz<\/th><th>Co to jest<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>Zaraza ziemniaka<\/strong><\/td><td>br\u0105zowa t\u0142usta plama + bia\u0142y nalot od spodu, szybki post\u0119p<\/td><td><em>Phytophthora infestans<\/em><\/td><\/tr><tr><td><strong>Alternarioza<\/strong><\/td><td>br\u0105zowe, <strong>okr\u0105g\u0142e plamy z koncentrycznymi pier\u015bcieniami<\/strong>, jak tarcza strzelnicza, zaczynaj\u0105c od dolnych li\u015bci<\/td><td><em>Alternaria solani<\/em><\/td><\/tr><tr><td><strong>Brunatna plamisto\u015b\u0107 li\u015bci<\/strong><\/td><td>\u017c\u00f3\u0142te plamy na wierzchu, <strong>oliwkowobr\u0105zowy aksamit<\/strong> pod spodem, g\u0142\u00f3wnie pod os\u0142onami<\/td><td><em>Passalora fulva<\/em><\/td><\/tr><tr><td><strong>Sucha zgnilizna wierzcho\u0142kowa<\/strong><\/td><td><strong>czarne, zapadni\u0119te pole u nasady owocu<\/strong>, li\u015bcie bez objaw\u00f3w<\/td><td>to nie grzyb: brak wapnia i nier\u00f3wne podlewanie<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ostatnia jest najwa\u017cniejsza do wykluczenia: suchej zgnilizny wierzcho\u0142kowej <strong>nie leczy si\u0119 fungicydem<\/strong>, tylko podlewaniem. Kto na ni\u0105 opryskuje, traci \u015brodek i zostaje z problemem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co zrobi\u0107 dzisiaj, w tej kolejno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li><strong>Usu\u0144 i wynie\u015b z uprawy<\/strong> wszystkie pora\u017cone li\u015bcie i owoce. Nie zostawiaj ich na ziemi i nie wrzucaj do kompostu: zarodniki \u017cyj\u0105 dalej.<\/li><li><strong>Rozlu\u017anij ro\u015blin\u0119.<\/strong> Usu\u0144 dolne li\u015bcie, rozdziel to, co si\u0119 styka, wy\u0142am wilki. Powietrze osusza li\u015b\u0107, a suchy li\u015b\u0107 si\u0119 nie zara\u017ca.<\/li><li><strong>Podlewaj tylko pod korze\u0144<\/strong>, rano. Nigdy zraszaczem i nigdy wieczorem: dwie godziny mokrego li\u015bcia w nocy wystarcz\u0105.<\/li><li><strong>Zabezpieczaj to, co zdrowe<\/strong>, a nie to, co chore. \u015arodek chroni jeszcze czyst\u0105 tkank\u0119; na gotowej plamie nie zrobi nic.<\/li><li><strong>Powtarzaj<\/strong> zgodnie z etykiet\u0105 i odnawiaj po ka\u017cdym deszczu powy\u017cej 15-20 milimetr\u00f3w.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O \u015brodkach: podstaw\u0105 pozostaj\u0105 preparaty <strong>miedziowe<\/strong>, dopuszczone w uprawie ekologicznej, z limitem zu\u017cycia na hektar i rok, kt\u00f3rego trzeba przestrzega\u0107. W uprawie konwencjonalnej s\u0105 skuteczniejsze fungicydy o dzia\u0142aniu wg\u0142\u0119bnym. W obu przypadkach decyduje etykieta: dopuszczona uprawa, dawka, karencja i maksymalna liczba zabieg\u00f3w. \u015arodek na ziemniaka nie jest automatycznie \u015brodkiem na pomidora \u2014 a przy zarazie ta pomy\u0142ka zdarza si\u0119 najcz\u0119\u015bciej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli plama obejmuje ju\u017c \u0142odyg\u0119, wyrwij ro\u015blin\u0119 w ca\u0142o\u015bci. Zostawiaj\u0105c j\u0105, zostawiasz fabryk\u0119 zarodnik\u00f3w obok zdrowych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Warunki, kt\u00f3re j\u0105 wyzwalaj\u0105 \u2014 wa\u017cniejsze ni\u017c kalendarz<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaraza nie przychodzi z powodu miesi\u0105ca, tylko z powodu pogody. Potrzebuje trzech rzeczy naraz:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>wilgotno\u015bci powietrza powy\u017cej 90%<\/strong> przez kilka godzin z rz\u0119du;<\/li><li><strong>temperatury od 15 do 20 stopni<\/strong>, czyli takiej jak w noc p\u00f3\u017anego lata;<\/li><li><strong>mokrego li\u015bcia<\/strong> przez co najmniej dwie godziny \u2014 deszcz, rosa albo zraszanie.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tego uk\u0142adu pilnujesz. Po dw\u00f3ch takich nocach zabieg zapobiegawczy ma sens, nawet je\u015bli nic nie wida\u0107. Wcze\u015bniej nie ma.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Na przysz\u0142y rok<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Odmiany odporne lub tolerancyjne<\/strong> na <em>Phytophthora<\/em>: dzia\u0142anie o najwi\u0119kszym efekcie i najrzadziej stosowane.<\/li><li><strong>Daszek nad pomidorami.<\/strong> W polskim klimacie to najskuteczniejszy pojedynczy zabieg, bo wyklucza mokry li\u015b\u0107.<\/li><li><strong>Szerszy rozstaw<\/strong> i palikowanie, kt\u00f3re rozdziela ro\u015bliny. Zag\u0119szczenie to wilgo\u0107.<\/li><li><strong>Zmianowanie<\/strong>: pomidor, ziemniak, bak\u0142a\u017can i papryka wracaj\u0105 na to samo miejsce najwcze\u015bniej po trzech latach.<\/li><li><strong>\u015aci\u00f3\u0142ka<\/strong> pod krzakiem, \u017ceby deszcz nie rozbryzgiwa\u0142 ziemi na dolne li\u015bcie.<\/li><li><strong>Resztki precz<\/strong> po sezonie. Sprawca zimuje tam i w zapomnianych bulwach ziemniaka \u2014 i stamt\u0105d zwykle zaczyna si\u0119 nast\u0119pny rok.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tu wchodzi czytanie ro\u015bliny<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czujnik w \u0142odydze nie widzi grzyba. Od tego jest twoje oko, i po to jest ten tekst.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Robi co innego: ostrzega przed gruntem, kt\u00f3ry grzyb wykorzystuje. Ro\u015blina podlewana nier\u00f3wno waha si\u0119 mi\u0119dzy stresem a nadmiarem, a w tym wahaniu li\u015b\u0107 zostaje mokry d\u0142u\u017cej, ni\u017c powinien, i tkanka staje si\u0119 podatniejsza. Ro\u015blina m\u00f3wi o tym wcze\u015bniej: jej zu\u017cycie wody zmienia si\u0119 na kilka dni przed tym, zanim cokolwiek wida\u0107 na li\u015bciu. Podlewanie wed\u0142ug potrzeby zamiast wed\u0142ug kalendarza odbiera zarazie jeden z jej trzech warunk\u00f3w. O tym, jak si\u0119 to czyta, pisali\u015bmy w tekstach <a href=\"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/stres-wodny-u-roslin-wykryj-go-zanim-pojawia-sie-objawy\/\">jak wykry\u0107 stres wodny przed objawami<\/a> i <a href=\"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/czujnik-przeplywu-soku-zuzycie-wody-rosliny\/\">jak dzia\u0142a czujnik przep\u0142ywu soku<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Najcz\u0119stsze pytania<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Po czym pozna\u0107 zaraz\u0119 na pomidorach?<\/strong> Po dw\u00f3ch znakach naraz: br\u0105zowych, t\u0142usto wygl\u0105daj\u0105cych plamach na wierzchu li\u015bcia i delikatnym bia\u0142oszarym nalocie po spodniej stronie, dok\u0142adnie pod plam\u0105. Post\u0119p liczy si\u0119 w dniach. Je\u015bli plamy s\u0105 okr\u0105g\u0142e i maj\u0105 koncentryczne pier\u015bcienie, to alternarioza, a nie zaraza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy da si\u0119 uratowa\u0107 pora\u017con\u0105 ro\u015blin\u0119?<\/strong> Je\u015bli zaj\u0119te s\u0105 tylko li\u015bcie \u2014 tak: usuwa si\u0119 je, rozlu\u017ania ro\u015blin\u0119, podlewa pod korze\u0144 i chroni zdrow\u0105 tkank\u0119. Je\u015bli plama obejmuje \u0142odyg\u0119 \u2014 nie: tak\u0105 ro\u015blin\u0119 wyrywa si\u0119 i wynosi z uprawy, bo dalej produkuje zarodniki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czym opryskiwa\u0107 pomidory na zaraz\u0119?<\/strong> Podstaw\u0105 s\u0105 preparaty miedziowe, dopuszczone w uprawie ekologicznej, z limitem na hektar i rok. W uprawie konwencjonalnej s\u0105 skuteczniejsze fungicydy wg\u0142\u0119bne. W obu przypadkach obowi\u0105zuje etykieta: dopuszczona uprawa, dawka, karencja i liczba zabieg\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy mo\u017cna je\u015b\u0107 pomidory z pora\u017conej ro\u015bliny?<\/strong> Zdrowe owoce z pora\u017conej ro\u015bliny tak, z zachowaniem karencji zastosowanego \u015brodka. Owoce z br\u0105zowymi, twardymi plamami odrzuca si\u0119: mi\u0105\u017csz pod spodem jest ju\u017c zmieniony, nawet je\u015bli z zewn\u0105trz wygl\u0105da niewinnie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kiedy pojawia si\u0119 zaraza pomidora?<\/strong> Gdy zbiegn\u0105 si\u0119 wilgotno\u015b\u0107 powy\u017cej 90%, temperatura od 15 do 20 stopni i kilka godzin mokrego li\u015bcia. Zwykle p\u00f3\u017anym latem i jesieni\u0105, ale decyduje pogoda, a nie miesi\u0105c: dwie wilgotne lipcowe noce wystarcz\u0105.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chcesz podlewa\u0107 wed\u0142ug potrzeby zamiast wed\u0142ug kalendarza?<\/strong> <a href=\"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/agronom-na-zadanie\/\">Porozmawiaj z naszymi agronomami<\/a> o monitoringu twojej uprawy albo popro\u015b o test czujnika Plantvoice.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><script type=\"application\/ld+json\"> {   \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",   \"@type\": \"FAQPage\",   \"mainEntity\": [     {       \"@type\": \"Question\",       \"name\": \"Po czym pozna\u0107 zaraz\u0119 na pomidorach?\",       \"acceptedAnswer\": {         \"@type\": \"Answer\",         \"text\": \"Po dw\u00f3ch znakach naraz: br\u0105zowych, t\u0142usto wygl\u0105daj\u0105cych plamach na wierzchu li\u015bcia i delikatnym bia\u0142oszarym nalocie po spodniej stronie, dok\u0142adnie pod plam\u0105. Post\u0119p liczy si\u0119 w dniach. Je\u015bli plamy s\u0105 okr\u0105g\u0142e i maj\u0105 koncentryczne pier\u015bcienie, to alternarioza, a nie zaraza.\"       }     },     {       \"@type\": \"Question\",       \"name\": \"Czy da si\u0119 uratowa\u0107 pomidora pora\u017conego zaraz\u0105?\",       \"acceptedAnswer\": {         \"@type\": \"Answer\",         \"text\": \"Je\u015bli zaj\u0119te s\u0105 tylko li\u015bcie, tak: usuwa si\u0119 je, rozlu\u017ania ro\u015blin\u0119, podlewa pod korze\u0144 i chroni zdrow\u0105 tkank\u0119. Je\u015bli plama obejmuje \u0142odyg\u0119, nie: tak\u0105 ro\u015blin\u0119 wyrywa si\u0119 i wynosi z uprawy, bo dalej produkuje zarodniki.\"       }     },     {       \"@type\": \"Question\",       \"name\": \"Czym opryskiwa\u0107 pomidory na zaraz\u0119?\",       \"acceptedAnswer\": {         \"@type\": \"Answer\",         \"text\": \"Podstaw\u0105 s\u0105 preparaty miedziowe, dopuszczone w uprawie ekologicznej, z limitem na hektar i rok. W uprawie konwencjonalnej s\u0105 skuteczniejsze fungicydy wg\u0142\u0119bne. W obu przypadkach obowi\u0105zuje etykieta: dopuszczona uprawa, dawka, karencja i liczba zabieg\u00f3w.\"       }     },     {       \"@type\": \"Question\",       \"name\": \"Czy mo\u017cna je\u015b\u0107 pomidory z ro\u015bliny pora\u017conej zaraz\u0105?\",       \"acceptedAnswer\": {         \"@type\": \"Answer\",         \"text\": \"Zdrowe owoce z pora\u017conej ro\u015bliny tak, z zachowaniem karencji zastosowanego \u015brodka. Owoce z br\u0105zowymi, twardymi plamami odrzuca si\u0119: mi\u0105\u017csz pod spodem jest ju\u017c zmieniony, nawet je\u015bli z zewn\u0105trz wygl\u0105da niewinnie.\"       }     },     {       \"@type\": \"Question\",       \"name\": \"Kiedy pojawia si\u0119 zaraza pomidora?\",       \"acceptedAnswer\": {         \"@type\": \"Answer\",         \"text\": \"Gdy zbiegn\u0105 si\u0119 wilgotno\u015b\u0107 powy\u017cej 90 procent, temperatura od 15 do 20 stopni i kilka godzin mokrego li\u015bcia. Zwykle p\u00f3\u017anym latem i jesieni\u0105, ale decyduje pogoda, a nie miesi\u0105c: dwie wilgotne lipcowe noce wystarcz\u0105.\"       }     }   ] } <\/script><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zaraz\u0119 pomidora \u2014 czyli zaraz\u0119 ziemniaka na pomidorach \u2014 rozpoznaje si\u0119 po dw\u00f3ch rzeczach naraz: br\u0105zowych plamach o t\u0142ustym, jakby zamoczonym wygl\u0105dzie na wierzchu li\u015bcia i delikatnym bia\u0142oszarym nalocie od spodu, dok\u0142adnie pod plam\u0105. Je\u015bli s\u0105 obie, to Phytophthora infestans, a nie inna choroba. I dzia\u0142a si\u0119 dzisiaj, nie w weekend: przy wilgotnych nocach i&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":6320,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"content-type":"","rank_math_title":"Zaraza pomidora: jak j\u0105 rozpozna\u0107 i zwalczy\u0107","rank_math_description":"Br\u0105zowe, jakby t\u0142uste plamy na wierzchu i bia\u0142y nalot pod spodem to zaraza. Jak odr\u00f3\u017cni\u0107 j\u0105 od alternariozy i suchej zgnilizny i co zrobi\u0107 jeszcze dzi\u015b.","rank_math_focus_keyword":"zaraza pomidora","rank_math_canonical_url":"","rank_math_robots":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6321","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6321","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6321"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6321\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6662,"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6321\/revisions\/6662"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6320"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}