{"id":6530,"date":"2026-11-04T09:00:00","date_gmt":"2026-11-04T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/plantvoice.farm\/?p=6530"},"modified":"2026-11-04T09:00:00","modified_gmt":"2026-11-04T08:00:00","slug":"zlotawe-zolkniecie-winorosli-jak-rozpoznac-i-co-robic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/zlotawe-zolkniecie-winorosli-jak-rozpoznac-i-co-robic\/","title":{"rendered":"Z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie winoro\u015bli: jak rozpozna\u0107 i co robi\u0107"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli krzew winoro\u015bli ma li\u015bcie zwini\u0119te ku do\u0142owi, \u017c\u00f3\u0142te ze z\u0142otym po\u0142yskiem (odmiany jasne) albo czerwone (odmiany ciemne), a p\u0119dy mi\u0119kkie i zwisaj\u0105ce, podejrzewaj z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie winoro\u015bli, czyli flavescence dor\u00e9e. Nie ma na nie lekarstwa. Chory krzew si\u0119 usuwa, a skoczka, kt\u00f3ry roznosi chorob\u0119, zwalcza si\u0119. W Polsce choroby nie ma w tabeli rozmieszczenia EPPO, ale to organizm kwarantannowy Unii Europejskiej, a materia\u0142 szk\u00f3\u0142karski bywa jedn\u0105 z dr\u00f3g jej przenoszenia. Poni\u017cej: objawy, wektor, r\u00f3\u017cnica wzgl\u0119dem bois noir i to, co obowi\u0105zuje tam, gdzie choroba wyst\u0119puje.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak rozpozna\u0107 z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie winoro\u015bli<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To \u017c\u00f3\u0142taczka winoro\u015bli wywo\u0142ana fitoplazm\u0105, mikroorganizmem \u017cyj\u0105cym w \u0142yku. \u017b\u00f3\u0142taczki wygl\u0105daj\u0105 podobnie i tylko test molekularny pozwala je odr\u00f3\u017cni\u0107. EPPO zaznacza, \u017ce same objawy nie s\u0105 wiarygodne. Oko daje podejrzenie, nie diagnoz\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na co patrze\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Li\u015bcie<\/strong>: \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie ze z\u0142otym po\u0142yskiem u odmian jasnych, intensywne czerwienienie u ciemnych. Brzegi zwijaj\u0105 si\u0119 w d\u00f3\u0142, a u odmian wra\u017cliwych li\u015b\u0107 przybiera kszta\u0142t tr\u00f3jk\u0105ta.<\/li><li><strong>P\u0119dy<\/strong>: nie drewniej\u0105, pozostaj\u0105 gumowate i opadaj\u0105 ku ziemi.<\/li><li><strong>Grona<\/strong>: kwiaty zamieraj\u0105, jagody si\u0119 marszcz\u0105 lub zasychaj\u0105, a podczas zbioru grono mo\u017ce by\u0107 prawie puste.<\/li><li><strong>Kiedy<\/strong>: objawy pojawiaj\u0105 si\u0119 w letnie upa\u0142y i trwaj\u0105 do pa\u017adziernika, cz\u0119sto dopiero w roku po zaka\u017ceniu.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chore krzewy wyra\u017anie odcinaj\u0105 si\u0119 od zdrowych, wi\u0119c wystarczy obch\u00f3d winnicy mi\u0119dzy sierpniem a pa\u017adziernikiem. Choroba figuruje na li\u015bcie A2 EPPO i jest organizmem kwarantannowym UE (rozporz\u0105dzenie wykonawcze (UE) 2019\/2072, za\u0142\u0105cznik II cz\u0119\u015b\u0107 B).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wektor: Scaphoideus titanus<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chorob\u0119 przenosi z krzewu na krzew skoczek <em>Scaphoideus titanus<\/em>. \u017byje tylko na winoro\u015bli i ma jedno pokolenie w roku.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li><strong>Jaja<\/strong>: zimuj\u0105 pod kor\u0105 drewna dwuletniego lub starszego.<\/li><li><strong>Larwy<\/strong>: wyl\u0119gaj\u0105 si\u0119 od drugiej po\u0142owy maja, naj\u0142atwiej znale\u017a\u0107 je pod li\u015b\u0107mi odrost\u00f3w. Maj\u0105 dwie symetryczne czarne plamki na ostatnim segmencie odw\u0142oka i skacz\u0105, gdy je sp\u0142oszy\u0107.<\/li><li><strong>Doros\u0142e osobniki<\/strong>: od ko\u0144ca czerwca do pa\u017adziernika. To najgro\u017aniejsze stadium, bo lataj\u0105: zwykle do 30 metr\u00f3w, czasem 300 i wi\u0119cej.<\/li><li><strong>Przenoszenie<\/strong>: owad pobiera fitoplazm\u0119 z chorego krzewu i po oko\u0142o 30 dniach mo\u017ce j\u0105 przekaza\u0107. Pozostaje zaka\u017any do ko\u0144ca \u017cycia, ale nie przekazuje jej jajom.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sekator nie przenosi fitoplazmy, tak jak resztki ci\u0119cia le\u017c\u0105ce na ziemi. Przenosi j\u0105 za to szczepienie z u\u017cyciem zaka\u017conego materia\u0142u, dlatego szk\u00f3\u0142ki i m\u0142ode nasadzenia s\u0105 punktem ryzyka. Jaja siedz\u0105 w starym drewnie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie czy bois noir<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obie choroby \u0142atwo pomyli\u0107, bo objawy s\u0105 niemal identyczne. Z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie wywo\u0142uje fitoplazma flavescence dor\u00e9e, przenoszona przez <em>Scaphoideus titanus<\/em>. Bois noir wywo\u0142uje inna fitoplazma, <em>Candidatus<\/em> Phytoplasma solani, przenoszona przez innego skoczka, <em>Hyalesthes obsoletus<\/em>. Rozr\u00f3\u017cni\u0107 je mo\u017ce tylko laboratorium.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla Ciebie liczy si\u0119 to: z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie uchodzi za najgro\u017aniejsz\u0105 z \u017c\u00f3\u0142taczek, bo ma charakter silnie epidemiczny, i jest organizmem kwarantannowym. Dlatego opisane ni\u017cej obowi\u0105zki dotycz\u0105 w\u0142a\u015bnie jego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co obowi\u0105zuje tam, gdzie choroba wyst\u0119puje<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tabeli EPPO Polska nie figuruje w\u015br\u00f3d kraj\u00f3w z potwierdzonym wyst\u0119powaniem. Wyst\u0119puje ona m.in. w Czechach i na S\u0142owacji (EPPO: odpowiednio &#8222;ograniczone rozmieszczenie\" i &#8222;pojedyncze wyst\u0105pienia\") oraz w Niemczech, Austrii, Francji, W\u0142oszech i na W\u0119grzech. Polskich przepis\u00f3w, w tym ewentualnych zabieg\u00f3w obowi\u0105zkowych, nie uda\u0142o nam si\u0119 zweryfikowa\u0107 w \u017ar\u00f3d\u0142ach urz\u0119dowych, wi\u0119c ich tu nie opisujemy. Aktualne wymagania sprawd\u017a w Pa\u0144stwowej Inspekcji Ochrony Ro\u015blin i Nasiennictwa (PIORiN).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla por\u00f3wnania, jak wygl\u0105da zestaw \u015brodk\u00f3w w krajach, gdzie choroba jest obecna:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th>Kraj<\/th><th>Co przewiduj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>W\u0142ochy (Piemont, 2026)<\/td><td>usuni\u0119cie krzewu z objawami bez czekania na potwierdzenie laboratoryjne, karczowanie do 31 marca; ca\u0142a dzia\u0142ka do karczowania powy\u017cej 20% krzew\u00f3w z objawami; dwa zabiegi insektycydowe w uprawie integrowanej i trzy w ekologicznej<\/td><\/tr><tr><td>W\u0142ochy (Wenecja Euganejska, 2026)<\/td><td>karczowanie do 31 marca, pr\u00f3g 20%, grzywna od 1000 do 6000 euro<\/td><\/tr><tr><td>Niemcy<\/td><td>pierwsze potwierdzenie choroby w listopadzie 2025 w Badenii-Wirtembergii; obowi\u0105zek zg\u0142aszania, karczowanie chorych krzew\u00f3w i zwalczanie wektora<\/td><\/tr><tr><td>Hiszpania (Katalonia)<\/td><td>strefa buforowa co najmniej 2,5 km, karczowanie zaka\u017conych krzew\u00f3w, ca\u0142a dzia\u0142ka powy\u017cej 20%, obowi\u0105zkowe zabiegi insektycydowe w strefie<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przepisy odnawiaj\u0105 si\u0119 co roku, zwykle wiosn\u0105. To obraz z 2026 roku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co zrobi\u0107 jesieni\u0105<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sezon zabieg\u00f3w si\u0119 sko\u0144czy\u0142. Teraz pracujesz na krzewach i drewnie:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li><strong>Zaznacz krzewy z objawami<\/strong>, kt\u00f3re widzia\u0142e\u015b od sierpnia do pa\u017adziernika, i usu\u0144 je razem z pniem i korzeniami.<\/li><li><strong>Usu\u0144 dzik\u0105 winoro\u015bl<\/strong> na miedzach, nieu\u017cytkach i brzegach rzek: mo\u017ce by\u0107 rezerwuarem choroby. Instytut Winiarstwa we Freiburgu wymienia usuwanie zdzicza\u0142ych podk\u0142adek w\u015br\u00f3d niezb\u0119dnych \u015brodk\u00f3w.<\/li><li><strong>Usu\u0144 lub zmiel drewno z ci\u0119cia<\/strong> starsze ni\u017c dwa lata, bo tam s\u0105 jaja wektora.<\/li><li><strong>Przy sadzeniu<\/strong>: wybieraj materia\u0142 z certyfikatem. Obr\u00f3bka materia\u0142u rozmno\u017ceniowego gor\u0105c\u0105 wod\u0105 (50 \u00b0C przez 45 minut, jak zaleca Piemont) daje dodatkow\u0105 gwarancj\u0119.<\/li><li><strong>W razie w\u0105tpliwo\u015bci<\/strong>: zg\u0142o\u015b podejrzenie w\u0142a\u015bciwemu organowi ochrony ro\u015blin. W Unii organizm podlega obowi\u0105zkowi zg\u0142aszania.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie podajemy nazw \u015brodk\u00f3w owadob\u00f3jczych: w krajach, gdzie zabiegi s\u0105 obowi\u0105zkowe, terminy i preparaty wskazuje s\u0142u\u017cba ochrony ro\u015blin, a nadrz\u0119dna jest etykieta. O r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy zarejestrowan\u0105 azadyrachtyn\u0105 a olejem neem sprzedawanym jako biostymulator piszemy w tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/olej-neem-do-czego-sluzy-i-kiedy-go-stosowac\/\">olej neem: do czego s\u0142u\u017cy i kiedy go stosowa\u0107<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Odczytywanie ro\u015bliny<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czujnik Plantvoice nie diagnozuje z\u0142otawego \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cia, to robi laboratorium. Mierzy przep\u0142yw i zasolenie soku w pniu i m\u00f3wi, czy nawadnia\u0107 teraz, czy poczeka\u0107. W suchym roku wiedza o tym, jak stoi z wod\u0105 w krzewie, pomaga wykluczy\u0107 stres wodny, gdy li\u015bcie zmieniaj\u0105 kolor. Wyja\u015bniamy <a href=\"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/stres-wodny-u-roslin-wykryj-go-zanim-pojawia-sie-objawy\/\">jak wykry\u0107 stres wodny, zanim pojawi\u0105 si\u0119 objawy<\/a> oraz <a href=\"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/czujnik-przeplywu-soku-zuzycie-wody-rosliny\/\">jak dzia\u0142a czujnik przep\u0142ywu soku<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Najcz\u0119stsze pytania<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jak rozpozna\u0107 z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie winoro\u015bli?<\/strong> Zwini\u0119te li\u015bcie, \u017c\u00f3\u0142te ze z\u0142otym po\u0142yskiem (odmiany jasne) lub czerwone (ciemne), niezdrewnia\u0142e zwisaj\u0105ce p\u0119dy, zaschni\u0119te grona. Objawy pojawiaj\u0105 si\u0119 latem i trwaj\u0105 do pa\u017adziernika. Pewno\u015b\u0107 daje tylko badanie laboratoryjne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie winoro\u015bli da si\u0119 wyleczy\u0107?<\/strong> Nie. Krzewy z objawami si\u0119 usuwa, a wektor, <em>Scaphoideus titanus<\/em>, zwalcza zabiegami wskazanymi przez s\u0142u\u017cb\u0119 ochrony ro\u015blin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy zwalczanie jest obowi\u0105zkowe?<\/strong> W krajach, gdzie choroba wyst\u0119puje, tak, cho\u0107 przepisy s\u0105 r\u00f3\u017cne: we W\u0142oszech akty regionalne, w Niemczech zg\u0142aszanie i karczowanie, w Katalonii rozporz\u0105dzenie wsp\u00f3lnoty autonomicznej. W Polsce sprawd\u017a wymagania w PIORiN.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kiedy karczowa\u0107 zaka\u017cone krzewy?<\/strong> W sezonie usuwa si\u0119 pora\u017cone cz\u0119\u015bci lub przycina krzew. We W\u0142oszech, w Piemoncie i Wenecji Euganejskiej, pie\u0144 trzeba wykarczowa\u0107 w okresie spoczynku, do 31 marca.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 od bois noir?<\/strong> Objawy niemal takie same, ale inny patogen i wektor: <em>Scaphoideus titanus<\/em> przy z\u0142otawym \u017c\u00f3\u0142kni\u0119ciu, <em>Hyalesthes obsoletus<\/em> przy bois noir. Rozr\u00f3\u017cnia je tylko laboratorium.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Chcesz mie\u0107 winnic\u0119 pod lepsz\u0105 kontrol\u0105 przed kolejnym sezonem?<\/strong> <a href=\"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/agronom-na-zadanie\/\">Porozmawiaj z naszymi agronomami<\/a> o monitoringu albo popro\u015b o test czujnika Plantvoice na swoich krzewach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><script type=\"application\/ld+json\"> {   \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",   \"@type\": \"FAQPage\",   \"mainEntity\": [     {       \"@type\": \"Question\",       \"name\": \"Jak rozpozna\u0107 z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie winoro\u015bli?\",       \"acceptedAnswer\": {         \"@type\": \"Answer\",         \"text\": \"Zwini\u0119te li\u015bcie, \u017c\u00f3\u0142te ze z\u0142otym po\u0142yskiem (odmiany jasne) lub czerwone (ciemne), niezdrewnia\u0142e zwisaj\u0105ce p\u0119dy, zaschni\u0119te grona. Objawy pojawiaj\u0105 si\u0119 latem i trwaj\u0105 do pa\u017adziernika. Pewno\u015b\u0107 daje tylko badanie laboratoryjne.\"       }     },     {       \"@type\": \"Question\",       \"name\": \"Czy z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie winoro\u015bli da si\u0119 wyleczy\u0107?\",       \"acceptedAnswer\": {         \"@type\": \"Answer\",         \"text\": \"Nie. Krzewy z objawami si\u0119 usuwa, a wektor, Scaphoideus titanus, zwalcza zabiegami wskazanymi przez s\u0142u\u017cb\u0119 ochrony ro\u015blin.\"       }     },     {       \"@type\": \"Question\",       \"name\": \"Czy zwalczanie z\u0142otawego \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cia winoro\u015bli jest obowi\u0105zkowe?\",       \"acceptedAnswer\": {         \"@type\": \"Answer\",         \"text\": \"W krajach, gdzie choroba wyst\u0119puje, tak, cho\u0107 przepisy s\u0105 r\u00f3\u017cne: we W\u0142oszech akty regionalne, w Niemczech zg\u0142aszanie i karczowanie, w Katalonii rozporz\u0105dzenie wsp\u00f3lnoty autonomicznej. W Polsce sprawd\u017a wymagania w PIORiN.\"       }     },     {       \"@type\": \"Question\",       \"name\": \"Kiedy karczowa\u0107 krzewy zaka\u017cone z\u0142otawym \u017c\u00f3\u0142kni\u0119ciem?\",       \"acceptedAnswer\": {         \"@type\": \"Answer\",         \"text\": \"W sezonie usuwa si\u0119 pora\u017cone cz\u0119\u015bci lub przycina krzew. We W\u0142oszech, w Piemoncie i Wenecji Euganejskiej, pie\u0144 trzeba wykarczowa\u0107 w okresie spoczynku, do 31 marca.\"       }     },     {       \"@type\": \"Question\",       \"name\": \"Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie winoro\u015bli od bois noir?\",       \"acceptedAnswer\": {         \"@type\": \"Answer\",         \"text\": \"Objawy niemal takie same, ale inny patogen i wektor: Scaphoideus titanus przy z\u0142otawym \u017c\u00f3\u0142kni\u0119ciu, Hyalesthes obsoletus przy bois noir. Rozr\u00f3\u017cnia je tylko laboratorium.\"       }     }   ] } <\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Je\u015bli krzew winoro\u015bli ma li\u015bcie zwini\u0119te ku do\u0142owi, \u017c\u00f3\u0142te ze z\u0142otym po\u0142yskiem (odmiany jasne) albo czerwone (odmiany ciemne), a p\u0119dy mi\u0119kkie i zwisaj\u0105ce, podejrzewaj z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie winoro\u015bli, czyli flavescence dor\u00e9e. Nie ma na nie lekarstwa. Chory krzew si\u0119 usuwa, a skoczka, kt\u00f3ry roznosi chorob\u0119, zwalcza si\u0119. W Polsce choroby nie ma w tabeli rozmieszczenia EPPO,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":6529,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"content-type":"","rank_math_title":"Z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie winoro\u015bli: jak rozpozna\u0107 i co robi\u0107","rank_math_description":"Jak rozpozna\u0107 z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie winoro\u015bli (flavescence dor\u00e9e), czym r\u00f3\u017cni si\u0119 od bois noir i co zrobi\u0107 jesieni\u0105.","rank_math_focus_keyword":"z\u0142otawe \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie winoro\u015bli","rank_math_canonical_url":"","rank_math_robots":"","footnotes":""},"categories":[31,1],"tags":[],"class_list":["post-6530","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii","category-news"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6530"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6530\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6679,"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6530\/revisions\/6679"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/plantvoice.farm\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}